Now Reading:

Επιστροφή στο μέλλον: Για μία πολιτική κίνηση νεολαίας

Οι 18χρονοι που έδωσαν φέτος πανελλήνιες ήταν δέκα χρονών όταν ψηφίστηκε το 1ο μνημόνιο. Αυτό που για μεγάλα τμήματα της κοινωνίας θεωρείται παρέκκλιση, για τη συντριπτική πλειοψηφία της νεολαίας είναι ο κανόνας, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο πήγαν σχολείο, σπούδασαν και έπιασαν την πρώτη τους δουλειά. Ο κίνδυνος που προκύπτει από αυτή την πραγματικότητα είναι σαφής: μία νέα, βαθύτερη εμπέδωση της βαρβαρότητας ως κανονικότητας, του δόγματος της απουσίας εναλλακτικής μέσα από γενιές που θα έχουν μάθει να θεωρούν φυσιολογικό ότι θα δουλεύουν 40 ώρες για 450 ευρώ. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η πλειοψηφία της νεολαίας οδηγείται σε μια αμφισβήτηση της κυρίαρχης πολιτικής, κυρίως λόγω της βαρβαρότητας, του χαμηλού βιοτικού επιπέδου, του άγχους, της απουσίας προοπτικής και βελτίωσης της ζωής αλλά –για ένα μειοψηφικό αλλά πρωτοπόρο τμήμα- και χάρη στη στράτευση σε μια ριζοσπαστική χειραφετητική προοπτική. Αυτό είναι που κάνει τη νεολαία άλυτο γρίφο για όλες τις δυνάμεις του συστήματος που κάνουν θλιβερές προσπάθειες να την προσεγγίσουν με μόνο αποτέλεσμα να αποκαλύπτουν την αμηχανία τους μπροστά σε αυτό που οι ίδιοι δημιούργησαν. Δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Πώς θα μπορούσαν τα δελτία των 8 να πείσουν μία εικοσάχρονη ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε»;  Πώς να τρομοκρατήσεις έναν εικοσιπεντάχρονο να ψηφίσει ΝΑΙ όταν η φράση «καταθέσεις στην τράπεζα» είναι για αυτόν το πιο σύντομο ανέκδοτο;

Η νεολαία μπορεί εν δυνάμει να αποτελέσει τον πιο μαχητικό αλλά και κρίσιμο κρίκο σε μια νέα, ταξική σύγκρουση που θα αναπτυχτεί. Αυτό φάνηκε και από τη συμμετοχή της νεολαίας στις κρίσιμες πολιτικές μάχες των προηγούμενων ετών (δημοψήφισμα, πλατείες, αντιφασισμός, κ.α.). Οι εμπειρίες των πλατειών και των μεγάλων απεργιών έχουν μείνει ανεξίτηλα σημάδια στη νέα γενιά και ειδικά στο κομμάτι που έχει ενταχθεί πλήρως στην εργασιακή ζούγκλα της επισφάλειας και των μισθών πείνας. Και αυτό τρομάζει τους «από πάνω» πιο πολύ από όλα.

Ωστόσο, φάνηκε ότι η μαχητικότητα και η ριζοσπαστική συνείδηση δεν αναπτύσσονται γραμμικά. Αντιθέτως, η εμπειρία των τελευταίων τριών χρόνων δείχνει ότι η πολιτική ήττα στο δημοψήφισμα μετατράπηκε άμεσα σε υποχώρηση του μαζικού κινήματος και ειδικότερα της νεολαίας που στήριξε μαζικά το ΟΧΙ και έδειξε έτοιμη για το ενδεχόμενο ρήξης με ΕΕ-ΔΝΤ. Η απογοήτευση που φαίνεται να κυριαρχεί δεν ισοδυναμεί με ενεργητική στήριξη των μνημονίων ή με συμμετοχή στο δίπολο ΣΥΡΙΖΑ-ΝΔ. Η νεολαία κινείται με άμπωτες και πλημμυρίδες και δυσκολεύεται να οργανωθεί είτε στο συνδικαλιστικό κίνημα είτε στους πολιτικούς φορείς της ριζοσπαστικής και αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Εκεί είναι και το κρίσιμο ζήτημα, πώς δηλαδή η νεολαία θα οργανωθεί με πιο μόνιμο τρόπο στο συνδικαλιστικό και ευρύτερο λαϊκό κίνημα, αλλάζοντάς τα ριζικά. Αν όμως η παρούσα κατάσταση παραταθεί, ο νεολαιίστικος ριζοσπαστισμός της προηγούμενης περιόδου θα απειληθεί γρήγορα με συνολική ήττα.

Δυστυχώς, οι περισσότερες δυνάμεις στην Αριστερά, όλων των εκδοχών, φαίνεται να μην κατανοούν αυτόν τον κίνδυνο ή να τον υποτιμούν. Πολύ περισσότερο, δεν αντιλαμβάνονται τις ειδικές συνθήκες εντός των οποίων συγκροτεί συνείδηση η νέα γενιά, την τομή που συντελείται με τις προηγούμενες, ακόμα και εντός της εργατικής τάξης και τις συνέπειες που αυτό έχει. Αποτέλεσμα αυτού είναι η Αριστερά να υποτιμά τη σχετική αυτοτέλεια του νεολαιίστικου κινήματος και τα ειδικά χαρακτηριστικά του, ενώ εντός των πολιτικών οργανώσεων συχνά αντιμετωπίζονται πατερναλιστικά τα τμήματα της νεολαίας, με τη σχέση ΚΝΕ-ΚΚΕ να δίνει τον τόνο.  Ειδική, όχι αποκλειστικά, πλευρά αυτής της συνθήκης είναι ο εγκλωβισμός των ηγεσιών της Αριστεράς στην εμπειρία του Πολυτεχνείου και της Μεταπολίτευσης και την αντίστοιχη πολιτική μεθοδολογία, είτε στις πιο συνεπείς επαναστατικές εκφάνσεις είτε στις πιο ρεφορμιστικές.

Ως Αναμέτρηση παρεμβαίνουμε στις πολύμορφες εκφράσεις του νεολαιίστικου κινήματος με στόχο τη σύνδεση με τον ευρύτερο λαϊκό αγώνα από τη σκοπιά των νέων και, ιδιαίτερα, της νέας γενιάς εργαζομένων που υφίστανται με τον πιο ακραίο τρόπο τις αναδιαρθρώσεις των τελευταίων χρόνων. Στηρίζουμε την ανασυγκρότηση του αγώνα μέσα στις σχολές, τις γειτονιές και τους χώρους δουλειάς με ειδική στόχευση απέναντι σε μέτρα όπως ο υπό-κατώτατος μισθός για τους κάτω των 25, η γενίκευση των επισφαλών εργασιακών σχέσεων, η όξυνση των ταξικών φραγμών στην εκπαίδευση και άλλα.

Η μέγιστη συσπείρωση δυνάμεων σε όλα τα επίπεδα αποτελεί κομβικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας. Ένα κομμάτι αυτής της διαδικασίας είναι η αυτοτελής συγκρότηση μίας ανατρεπτικής πολιτικής κίνησης νεολαίας για τα σύγχρονα δικαιώματα και ανάγκες της. Η βασική κατεύθυνση αυτής της κίνησης θα πρέπει να είναι διπλή: από τη μία η ανασυγκρότηση του μαζικού κινήματος νεολαίας και η συσπείρωση και προώθηση των δυνάμεών της για να αναγεννηθεί συνολικά το νεολαιίστικο κίνημα και ιδιαίτερα η πάλη των νέων εργαζόμενων και, από την άλλη, να στηρίξει τον συνολικό πολιτικό αγώνα ενάντια στις πολιτικές των μνημονίων και όσους τα προωθούν, από τη σκοπιά των δικαιωμάτων σε παιδεία-εργασία-δημοκρατικές ελευθερίες-πολιτισμό προωθώντας ένα συνολικό πρόγραμμα. Θέλουμε μία μαχόμενη, ανατρεπτική και μετωπική πολιτική κίνηση ικανή να αγκαλιάσει και να γίνει εκφραστής για κάθε νέο και νέα που θέλει, από διαφορετικές αφετηρίες, να διεκδικήσει τα δικαιώματά του/της σήμερα, προσπαθώντας αυτή τη διαδικασία να την κάνει κομμάτι του μαζικού κινήματος και να την μετασχηματίσει σε συνειδητή πάλη ενάντια στην αστική πολιτική προωθώντας συνολικά τα εργατικά και νεολαιίστικα συμφέροντα. Υπάρχει σήμερα η δυνατότητα να αναδειχθούν τα κοινά σημεία: οι κοινοί εχθροί της νεολαίας αλλά και η  κοινότητα εμπειριών. Όλα όσα μπορούν να ενώσουν τους πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες που παράλληλα εργάζονται στην τουριστική σεζόν με τους σπουδαστές της τεχνικής εκπαίδευσης, την επισφαλώς εργαζόμενη και άνεργη νεολαία αλλά και τη συγκεντρωμένη σε μεγάλες επιχειρήσεις με τις αντιφασίστριες που δίνουν τη μάχη για ελεύθερες γειτονιές και τους αγώνες για τα ζητήματα γυναικείας και έμφυλης καταπίεσης.

Το βασικότερο στοιχείο που διαφοροποιεί την κατάσταση στη νέα γενιά και επικαθορίζει τα παραπάνω είναι οι όροι ένταξης στην παραγωγή. Αυτοί αποτελούν έναν πρώτο οδηγό για το εγχείρημα που περιγράφουμε. Οι νέες και οι νέοι εντάσσονται σε ένα περιβάλλον εντατικοποίησης, αυξανόμενης πίεσης αλλά και ανασφάλειας με την εργασία, την ανεργία και διάφορες μορφές ελαστικής απασχόλησης να διαδέχονται πολύ συχνά η μία την άλλη. Η εμπέδωση των μνημονιακών αναδιαρθρώσεων σε συνδυασμό με την υποχώρηση του εργατικού κινήματος συμβάλλουν στην ένταση της εξατομίκευσης του νέου εργαζόμενου, η οποία εκφράζεται σε κάθε επίπεδο: ατομικές συμβάσεις εργασίας, απουσία συνδικαλιστικής οργάνωσης, κλίμα ανταγωνισμού για τις λίγες πολυπόθητες θέσεις σχετικά σταθερής –και κακοπληρωμένης- εργασίας, μήπως και  αποφευχθεί η επιστροφή στη λούπα ανεργίας-επισφαλούς εργασίας. Την ίδια στιγμή, σε αυτό το πλαίσιο αναπτύσσεται ένας πειραματισμός μορφών αγώνα και συσπείρωσης που σε κάποιες περιπτώσεις συνδυάζεται με την ανάπτυξη σωματείων σε κλάδους με κατεξοχήν νεανικό εργατικό δυναμικό, όπως στις τηλεπικοινωνίες. Αναδεικνύεται, μέσα από ένα περιβάλλον που φαινομενικά εξοντώνει κάθε προοπτική, μία πρωτόγνωρη δυνατότητα: μία γενιά εργαζομένων που θα έχει απαλλαγεί από το βαρίδι του υποταγμένου συνδικαλισμού και θα πρωτοστατήσει σε μία οξυμένη σύγκρουση με την εργοδοσία.

Ωστόσο, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νεολαίας δεν εξαντλούνται στο χώρο εργασίας. Η τομή που συντελείται στην ελληνική κοινωνία αντανακλάται σε όλα τα επίπεδα. Μέσα από τις νέες και τα νέα ΛΟΑΤΚΙ άτομα καθώς και την άνοδο του γυναικείου κινήματος έχει προκύψει μία αναγέννηση της ριζοσπαστικής οπτικής γύρω από θέματα φύλου, η οποία έχει καταφέρει να καταστεί ορατή, ακόμα και αν συχνά καταστέλλεται από την πατριαρχία/ανδροκρατία ή υποτιμάται ακόμα και από δυνάμεις του ανταγωνιστικού κινήματος. Αντίστοιχα στο πεδίο του πολιτισμού, γεννιούνται νέα ρεύματα και καλλιτέχνες, στενά δεμένοι με το περιβάλλον της κρίσης και τις προκλήσεις που αυτή θέτει. Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στις αλλαγές στην εκπαίδευση και τον τρόπο που τη βιώνουν οι νέες φοιτήτριες και όσοι συμμετέχουν σε κάποιο από τα δεκάδες επίπεδα μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Το άθροισμα όλων αυτών των στοιχείων και εμπειριών δεν συνεπάγεται αυτόματα μία νέα ριζοσπαστική αντίληψη και στάση ζωής. Απαιτείται η συνάρθρωση σε ένα πολιτικό πρόγραμμα με σαφείς αιχμές και προσανατολισμό που να ξεπερνά τις μερικότητες αλλά και να τις συνθέτει σε ανώτερο επίπεδο.

Υπό αυτή την έννοια, η πρόταση που καταθέτουμε δεν συνιστά παράκαμψη των πολιτικοσυνδικαλιστικών σχημάτων που ήδη υπάρχουν μέσα στο κίνημα της νεολαίας αλλά αναγνώριση των ορίων τους και της ανάγκης να συνενωθούν αυτές οι εμπειρίες σε ένα άλλο επίπεδο. Η διαδικασία αυτή δεν έρχεται να απομονώσει τους αγώνες της νεολαίας και την πρωτοπορία της από το ευρύτερο κίνημα. Αντιθέτως, η εμπειρία δείχνει ότι η συνένωση των κινημάτων προϋποθέτει μία στέρεα αυτοτελή συγκρότηση του καθενός. Οι εκκλήσεις για συμπόρευση των φοιτητών με τους εργαζόμενους ή για ένταξη των νέων εργαζόμενων στο υπάρχον συνδικαλιστικό κίνημα είναι αναγκαίες και πολύτιμες αλλά θα μένουν στο επίπεδο διακηρύξεων όσο δεν αποκτά την πολιτική έκφραση που της αναλογεί η ιδιαίτερη εμπειρία των νέων μέσα στην Ελλάδα της κρίσης.

Οι βάσεις για ένα τέτοιο εγχείρημα υπάρχουν ήδη. Αγωνιστές και αγωνίστριες διαφορετικών ρευμάτων έχουν οικοδομήσει δεσμούς μέσα στα κινήματα της νεολαίας, δεσμούς που διαπερνούν όλα τα υπάρχοντα μορφώματα της Αριστεράς. Μοιράζονται κοινούς προβληματισμούς για τις δυσκολίες της στράτευσης μέσα στον εργασιακό μεσαίωνα, απογοητεύονται με τις πολιτικές ηγεσίες και τα παιχνίδια γραφειοκρατών που επιδιώκουν να βαφτίσουν «μετωπική πολιτική» τις προσπάθειες αυτό-προβολής τους. Αυτό το δυναμικό μπορεί να ενοποιηθεί σε ανώτερο επίπεδο, με σεβασμό στις διαφορετικές προσεγγίσεις, εμπιστοσύνη  στην ενότητα γύρω από ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα ρήξης και ανάπτυξη μίας κουλτούρας συντροφικότητας και σύνθεσης. Η ιδιαίτερα επιτυχημένη εκδήλωση της ΑΣΟΕΕ με τίτλο «Να φτιάξουμε τον τόπο που θα ξαναβρεθούμε» αποτελεί ένα πρώτο, μικρό δείγμα της δυναμικής που μπορεί να αναπτυχθεί, να σπάσει την απογοήτευση και να βαδίσει το δρόμο της επαναστράτευσης.

Η πρότασή μας για μια Ανατρεπτική, Μαχόμενη, Μετωπική Πολιτική Κίνηση με επίκεντρο τη νέα γενιά, απευθύνεται και δυνητικά συμπεριλαμβάνει όλο το πρωτοπόρο δυναμικό των νεολαιίστικων κινημάτων και όλες τις οργανώσεις νεολαίας της αντικαπιταλιστικής και ριζοσπαστικής αριστεράς και του ευρύτερου αντισυστημικού χώρου και την ίδια τη νεολαία που αγωνίζεται. Συνιστά μια ενιαία πολιτική κίνηση με δημοκρατική λειτουργία και αυτοτέλεια και όχι με εκπροσωπήσεις οργανώσεων, χωρίς ωστόσο να θέτει ως προαπαιτούμενο την αυτοδιάλυση ή την κατάργηση της αυτοτέλειάς τους. Στοχεύει στην προγραμματική, πολιτική και πολιτιστική ενοποίηση και ανάπτυξη των διαφορετικών υπαρκτών τάσεων και ρευμάτων και του ανένταχτου δυναμικού, με προτεραιότητα στα κινηματικά και πολιτικά επίδικα. Μια κίνηση που θα ιεραρχεί ψηλά την αντιπολεμική πάλη ως ζωτικής σημασίας στοιχείο για το μέλλον της νεολαίας, θα επιδιώκει να αναδείξει τον καθοριστικό κοινωνικό ρόλο που παίζει η σύγχρονη εργατική-εργαζόμενη νεολαία στην υπόθεση της ανασυγκρότησης του ευρύτερου εργατολαϊκού κινήματος και θα προσπαθεί να συμβάλλει ευρύτερα στην υπόθεση της συνολικής ανατροπής και χειραφέτησης.

Ως Αναμέτρηση κατανοούμε πλήρως τη βαρύτητα αυτού που περιγράφουμε καθώς και ότι δεν μπορεί να το σηκώσει από μόνη της η συλλογικότητά μας. Ωστόσο, είμαστε πεισμένοι ότι δεν είμαστε μόνοι σε αυτή την πορεία και θα βρούμε άμεσα συνοδοιπόρους. Θέλουμε να βασιστούμε στη συσσωρευμένη συλλογική πείρα, τον «εν υπνώσει» σήμερα αλλά με το «όπλο παρά πόδα» ριζοσπαστισμό της νέας γενιάς. Θέλουμε να γίνει μια τομή, τομή όπου η πλατιά πρωτοπορία των κινημάτων της νέας γενιάς θα κριθεί ως προς το αν μπορεί να πάρει την κατάσταση στα χέρια της για να αυτοσυγκροτηθεί πολιτικά και να δώσει νέα ορμή, φυσιογνωμία και προσανατολισμό στην αριστερά και όλα τα κινήματα. Με στόχο να πραγματοποιηθεί μία επιστροφή στην πολιτική σύγκρουση με το κεφάλαιο και τους εκφραστές του, με τη νεολαία να ηγείται του μπλοκ των από κάτω. Αυτό σηματοδοτεί για εμάς την «επιστροφή στο μέλλον», τη φράση αυτή που ακούσαμε μέσα στις φωτιές του Δεκέμβρη του 2008 και σηματοδοτεί ότι όσο αδύναμοι και αν είναι οι αγώνες μας, η δυναμική τους έρχεται από το μέλλον και τους επιτρέπει να αναπτυχθούν μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες, με τη φιλοδοξία να φτάσουν στις μεγάλες ρήξεις και ανατροπές. Αρνούμαστε να εγκλωβιστούμε στον υπάρχοντα συσχετισμό, δεν μπορούμε να περιορίσουμε τη σκέψη και τη δράση μας μέσα στα αδιέξοδα των υπαρχόντων μορφωμάτων της Αριστεράς,  δεν θέλουμε να δεχθούμε  ότι η νέα γενιά δεν μπορεί να ξαναγίνει πρωταγωνιστής, αντλώντας από τη δυναμική του μέλλοντος και την κατανόηση της νέας πραγματικότητας.

Share This Articles