Η άτυπη προεκλογική περίοδος έχει αρχίσει. Και ενώ ενδεχομένως κανένας να περίμενε τα κυβερνητικά στελέχη να λειάνουν το λόγο τους για προεκλογικούς σκοπούς, υπάρχουν απανωτές δηλώσεις ταξικής αποθράσυνσης από κυβερνητικά στόματα:
- Οι υπουργοί Μαρινάκης και Βορίδης προτείνουν το επίδομα ανεργίας να διαρκεί μόνο 2 μήνες
- Ο βουλευτής της ΝΔ Κουλκουδίνας αποφάνθηκε ότι δεν υπάρχουν οικονομικά προβλήματα, αφού η λεωφόρος Συγγρού έχει κίνηση, και αν ο κόσμος δεν είχε χρήματα θα έπαιρνε τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς
- Ο υπουργός Θεοχάρης δήλωσε ότι “υπάρχουν κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη, υπάρχουν όμως και οι νοικοκύρηδες”
Είναι άραγε η έλλειψη συναίσθησης που οδηγεί τα κυβερνητικά στελέχη να κάνουν τέτοιες δηλώσεις; Είναι δηλαδή σύγχρονες “Μαρίες Αντουανέτες”; Και ναι και όχι. Από τη μία, είναι προφανές ότι τα κυβερνητικά στελέχη δεν έχουν πολλή επαφή με την πραγματικότητα που ζουν οι λαϊκές τάξεις. Δεν γνωρίζουν τι σημαίνει να μη βρίσκεις δουλειά, αφού πολλοί από αυτούς δεν έχει χρειαστεί να δουλέψουν ποτέ, και συμπεραίνουν ότι το επίδομα ανεργίας ενθαρρύνει τους “τεμπέληδες”. Δεν έχουν αντίληψη της κατάστασης των ΜΜΜ, και του αν ο κόσμος έχει πραγματικά την επιλογή να τα χρησιμοποιήσει, με βάση την κατάστασή τους, με τα δρομολόγια να μην επαρκούν, και τον κόσμο να στοιβάζεται σαν σαρδέλες τις ώρες που πάει στη δουλειά του.
Υπάρχει όμως και η άλλη διάσταση: Η ΝΔ επιχειρεί να ξανασυσπειρώσει εκείνο το τμήμα της κοινωνίας το οποίο περνάει καλά στην σημερινή φάση. Αυτό δεν αφορά μόνο το 1% του πληθυσμού. Αφορά το σύνολο της αστικής τάξης που μπορεί σήμερα να υπερεκμεταλλεύεται τους εργαζόμενους, κάτι που αποδεικνύεται στα νέα ρεκόρ κερδών που καταγράφει και φέτος το χρηματιστήριο, και δεν αφορούν μόνο τις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις. Αφορά στρώματα της ιδιοκτησίας που κερδοφορούν από την εκτίναξη των τιμών της στέγης και τον υπερτουρισμό. Αφορά τμήματα των αυτοαπασχολούμενων που “πήραν δουλειές” από το ταμείο ανάκαμψης, καθώς και από τα περιθώρια κέρδους που διευρύνονται σε τομείς που υποχωρεί το “κοινωνικό κράτος”, όπως η υγεία και η εκπαίδευση. Επιχειρεί επιπλέον να συσπειρώσει τμήματα στελεχών του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, τα οποία έχουν μεγάλα εισοδήματα και θέσεις -έστω και σχετικής- εξουσίας· και υπάρχουν και όσοι δεν έχουν μεγάλα εισοδήματα, παρόλα αυτά προτιμάνε τη “σταθερότητα” της σημερινής κατάστασης από τις “πολιτικές περιπέτειες” της προηγούμενης δεκαετίας, παρότι μπορεί να διαισθάνονται ότι ο επόμενος υφεσιακός κύκλος δεν είναι πολύ μακριά.
Υπάρχουν βέβαια και αρκετοί ακόμα που θέλει να πείσει, οι οποίοι δυσκολεύονται να βγάλουν το μήνα. Για αυτούς το ιδεολογικό μενού έχει τρομολαγνεία (“Μητσοτάκης ή χάος”), ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό και “αντι-woke” ακροδεξιά ατζέντα. Αυτούς προσπαθεί να ομαδοποιήσει ως “νοικοκύρηδες”, επιχειρώντας να ξεχάσουν ότι το 69% των νοικοκυριών δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ, την ώρα που το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 19%. Παρότι πολλοί έχουν φτάσει να κάνουν δύο και τρεις δουλειές για να ανταπεξέλθουν, με το ξεχαρβάλωμα των ωραρίων εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η επιθετική φρασεολογία βάζει τις βάσεις για τις επόμενες αντεργατικές και συνολικά αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις. Η ΝΔ έχει ολοκληρώσει μεγάλο τμήμα των αναδιαρθρώσεων που προέβλεπε η ατζέντα Πισσαρίδη, και δεν πρόκειται να σταματήσει, αν δεν αντιμετωπίσει κοινωνικό και πολιτικό φραγμό.
Απέναντι σε αυτή την στρατηγική, η απάντηση για τον κόσμο της εργασίας δεν μπορεί να έρθει μέσα από τις “κεντροαριστερές” προτάσεις που δέχονται να υποβάλλουν τα προγράμματά τους στο “τεχνοκρατικό και ουδέτερο” Εθνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο. Τα μαθηματικά της διαρκούς λιτότητας δεν μετράνε πόσο κοστίζει η κατάρρευση της δασοπυρόσβεσης και συνολικά της πολιτικής προστασίας, της υγείας, η συρρίκνωση της εκπαίδευσης, η υφαρπαγή του δημόσιου πλούτου και η μετατροπή πρώην δημόσιων αγαθών σε πεδία ακραιφνούς κερδοφορίας, με πιο χαρακτηριστικό το ρεύμα. Ούτε μας λένε σε ποιο ρεκόρ κερδοφορίας των εισηγμένων θα πουν “φτάνει πια”.
Είναι αναγκαία η κοινωνική και πολιτική οργάνωση όσων ζουν από τη δουλειά τους, και των καταπιεσμένων συνολικά, σε μάχες για μια άλλη πολιτική στο σήμερα. Μια άλλη πολιτική που για να επιβληθεί χρειάζεται οργανωμένος αγώνας, αλλά ταυτόχρονα και μια αντίστοιχη πολιτική απάντηση, που θα βάζει όμως στο επίκεντρο τη σύγχρονη πολυεθνική εργατική τάξη και συνολικότερα όσους και όσες δουλεύουν για να ζήσουν:
- για αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις, επαναφορά των 14 μισθών και συντάξεων, και μείωση του χρόνου εργασίας σε μια εποχή τεράστιων παραγωγικών δυνατοτήτων
- για επιβολή μέτρων προστασίας στους χώρους δουλειάς, για να σταματήσουν τα δεκάδες θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα.
- για μέτρα κατά της ακρίβειας και ειδικά στη στέγη, την ενέργεια, τα βασικά καταναλωτικά αγαθά
- για την προάσπιση των δημόσιων κοινωνικών αγαθών, το σταμάτημα και την αντιστροφή των ιδιωτικοποιήσεων
- για την ενίσχυση των υποδομών πολιτικής προστασίας (δασοπροστασία, αντιπλημμυρικά κ.ά.) ειδικά στην ένταση της κλιματικής κρίσης
Σε μια πορεία που θα ξηλώσει τον συσχετισμό δύναμης που διαμορφώθηκε υπέρ του κεφαλαίου με τα μνημόνια, θα θεμελιώσει ξανά τα εργασιακά και ευρύτερα κοινωνικά δικαιώματα, θα ανοίξει το δρόμο για μια ριζικά διαφορετική κοινωνική οργάνωση, το σοσιαλισμό.
